Οι σχέσεις του πιστού με τον Κύριό του πηγαίνουν τόσο μακριά, που χάνονται για την όραση, την ακοή, την αφή ή οποιαδήποτε άλλη από τις πέντε αισθήσεις του κόσμου αυτού και εισέρχονται σε μια περιοχή που είναι κρυφή και αόρατη στο κοινό ανθρώπινο βλέμμα, άγνωστη και ανεξερεύνητη για τους υπόλοιπους ανθρώπους. Και ενώ συνεχίζει να ζει και να κινείται ανάμεσα στους ανθρώπους του κόσμου στην καθημερινή του ζωή, να συνομιλεί και να συναναστρέφεται μαζί τους στις καθημερινές του ασχολίες, εντούτοις περπατάει μαζί με τον Θεό και αυτό είναι, θα μπορούσαμε να πούμε, σαν μια εμπειρία δύο προσώπων, που μπαίνουν σε κάποιο πυκνό δάσος και εκεί χάνονται από τα βλέμματα των άλλων ανθρώπων. Μόνο που στην περίπτωση του πιστού με τον Θεό, το δάσος στο οποίο μπαίνουν βρίσκεται στην πλαγιά κάποιου βουνού, που μπορεί οι πρόποδές του να φαίνονται στους ανθρώπους, που αναγνωρίζουν ότι αυτός ο άνθρωπος έχει κάποιες σχέσεις με τον Θεό, αλλά η κορφή του χάνεται μέσα στα ύψη του ουρανού, διότι εκεί τελικά οδηγεί το διά βίου περπάτημα μίας τέτοιας συντροφιάς.
Όλα αυτά σημαίνουν ότι Χριστιανισμός δεν είναι απλά μια διανοητική αποδοχή και παραδοχή κάποιων διδασκαλιών, αλλά είναι επιπλέον και μια στενή κοινωνία και σχέση με τον Κύριο, που επηρεάζει βαθιά το εσωτερικό του ανθρώπου και του δίνει την αίσθηση της παρουσίας του Χριστού στη ζωή του και τη βεβαιότητα μιας εσωτερικής γνωριμίας με τον Υιό του Θεού, που, σε κάποιες σπάνιες περιπτώσεις, είναι τόσο έντονη, που ο πιστός αισθάνεται ότι ζει πιο κοντά στον ουρανό παρά στη γη.
Τα λόγια του Χριστού στο ανωτέρω εδάφιο μιλούν για την παρουσία Του στη ζωή των αληθινών μαθητών Του, εκείνων των ανθρώπων που διά της εκ καρδίας πίστεως ενώθηκαν με τον σωτήρα τους Χριστό. Μάλιστα, ενώθηκαν όχι απλά και εξωτερικά στη ζωή τους με κάποια ομολογία, αλλά μέσα τους, μέσα στο εσωτερικό της καρδιάς και της ψυχής τους.
Μια τέτοια παρουσία του Χριστού στο εσωτερικό ενός ανθρώπου δεν είναι δυνατόν να μη σημαίνει τίποτα, ούτε είναι δυνατόν να αφήνει τον άνθρωπο αδιάφορο και χωρίς την συναίσθηση ότι κάτι, που υπερβαίνει τις εμπειρίες του κόσμου αυτού, έχει συμβεί στη ζωή του. Μια τέτοια εμπειρία μυστικισμού σημαίνει την αποκάλυψη του Κυρίου στο βλέμμα της ψυχής. Είναι μια ζωντανή, πραγματική επαφή του ανθρώπου με τον Θεό· είναι μια εμπειρία αληθινή, που κάνει τον πιστό να εννοήσει αυτό που κανείς άλλος δεν μπορεί να του διδάξει – ότι ο Κύριος γίνεται αισθητός μέσα του.
Ο ίδιος ο Ιησούς άλλωστε το κάνει αυτό σαφές, διότι στο επόμενο χωρίο λέει:«…και θέλω φανερώσει εμαυτόν εις αυτόν». Ο κάθε αληθινός μαθητής έχει αυτήν την εσωτερική γνώση του Κυρίου και την αίσθηση της παρουσίας του Χριστού μέσα του. Ο άνθρωπος που είναι εν Χριστώ, είναι άνθρωπος που ο Χριστός είναι εν αυτώ. Αληθινοί πιστοί δεν είναι αυτοί που μόνο πίστεψαν εγκεφαλικά στην αλήθεια και που ίσως να καυχώνται γι’ αυτό, αλλά αυτοί που ο εσωτερικός τους κόσμος έχει γίνει το κατοικητήριο του Χριστού και έχουν συναίσθηση αυτής της παρουσίας. Οι πιστοί ήδη απολαμβάνουν το δικαίωμα να απλώνουν το χέρι τους και να τρώγουν από τους καρπούς του δένδρου της ζωής. Η αίσθηση της σχέσης τους με τον Χριστό και η αίσθηση του Χριστού μέσα τους είναι η γλυκιά γεύση αυτού του καρπού.
Πηγή μυστικής ζωής
Όπως η κληματσίδα αντλεί το χυμό τής ζωής από το κλήμα, έτσι και ο πιστός είναι οργανικά και ζωντανά ενωμένος με τον Χριστό. Η ένωση με τον Χριστό είναι ένα μυστήριο του Θεού που δεν εξηγείται με ανθρώπινη σοφία, διότι κάθε πνευματικό έργο του Θεού γίνεται αντιληπτό μέσα από μια προσωπική μετοχή σ’ αυτό. Ο φυσικός άνθρωπος τα θεωρεί μωρία και δεν ασχολείται με αυτά, παρά μόνο με περιφρόνηση και δυσπιστία. Το κριτήριο της γλυκύτητας αυτού του καρπού όμως δεν μπορεί να είναι η γνώμη εκείνων που ποτέ δεν τον γεύθηκαν. Η λάμψη αυτής της αλήθειας δεν μπορεί να μετρηθεί από εκείνους που δεν βλέπουν. Οι τυφλοί δεν έχουν το δικαίωμα να εκφέρουν γνώμη για πράγματα που δεν έχουν την όραση να δουν. Οι πιστοί όμως έχουν μέσα τους τον Χριστό και η αίσθηση της παρουσίας Του απλώνει το φως της όλο πιο έντονα σε κάθε περιοχή της προσωπικότητάς τους.
Αυτοί κατανοούν ότι το νερό που βρίσκουν μέσα τους, δεν έχει την προέλευσή του εκ του εαυτού των, αλλά πηγάζει από Κάποιον άλλον, και Αυτός είναι Εκείνος που είπε: «Εγώ είμαι το ύδωρ το ζων». Με Αυτόν είναι ενωμένοι οι πιστοί, όχι με κάποια ένωση εξωτερική, επιφανειακή, διανοητική, αλλά με μια ένωση που φέρνει τόσο κοντά τον πιστό και τον Κύριο, που ο πιστός έχει εμπειρία της παρουσίας Του.
Τη σκέψη αυτή εκφράζουν και κάποιοι αρχαίοι Πατέρες, και θα ήθελα να παραθέσω τα λόγια μόνο ενός – του Θεόφιλου Αντιοχείας: «Εάν κατανοείς ταύτα, άνθρωπε, ζώντας με αγνότητα και οσίως και δικαίως, δύνασαι να βλέπεις τον Θεόν. Προ παντός δε να προηγείται εις την καρδίαν σου η πίστις και ο φόβος του Θεού, και τότε θα αντιληφθείς ταύτα». Ο πιστός, λοιπόν, μπορεί να βλέπει τον Θεό. Μάλιστα η σχέση τους δεν είναι απλά κοντά ο ένας στον άλλον, διότι παρά την εγγύτητα, αυτή η έκφραση υπονοεί και κάποια απόσταση, αλλά είναι σχέση στην οποία ο πιστός είναι μέσα στον Χριστό και ο Χριστός μέσα στον πιστό. Η μία πλευρά της αλήθειας αυτής εκφράζεται ρητά από το εδάφιο της επικεφαλίδας μας, ενώ η άλλη πλευρά εκφράζεται από τη φράση που προηγείται: «…και σεις εν Εμοί».
Αυτή είναι η μυστηριώδης ένωση των πιστών με τον Χριστό ως κεφαλή τους. Αυτή η πνευματική ένωση έχει σαν σκοπό να αποκαλύψει τα του Χριστού στους πιστούς και όχι τα των πιστών στον Χριστό, αφού Αυτός γνωρίζει τα ενδόμυχα της ψυχής του καθενός μας, ενώ εμείς είμαστε εκ φύσεως τυφλοί στο να δούμε τη δόξα του Χριστού και να γνωρίσουμε το έξοχον της γνώσεως Αυτού. Με την ένωση αυτή η δική μας ανάγκη καλύπτεται, ενώ η δόξα του Χριστού αποκαλύπτεται. Έτσι το πνευματικό αισθητήριο των πιστών διαισθάνεται την παρουσία Του μέσα μας. Το σκοτάδι και η άγνοια έχουν υποχωρήσει και έχουν παραχωρήσει τη θέση τους σε μία νέα εμπειρία, άγνωστη μέχρι τότε στους ίδιους. Οι ξένοι με τον Χριστό αδυνατούν να κατανοήσουν αυτήν την εμπειρία των πιστών, διότι η αίσθηση του Χριστού μέσα σου δεν είναι δυνατόν να αποκτηθεί με το να καθίσεις απλά στα θρανία της Βιβλικής γνώσης και να αποκτήσεις μια εγκεφαλική γνώση του Ευαγγελίου και των περί Θεού αληθειών.
Από την άλλη πλευρά οι πιστοί αδυνατούν να μεταδώσουν αυτήν την εσωτερική γνώση και αίσθηση της παρουσίας του Χριστού, διότι αυτό είναι έργο του Αγίου Πνεύματος. Εκείνοι που συνάντησαν και δέχτηκαν τον Υιό του Θεού, άρχισαν να περπατάνε μαζί Του σε μια διαφορετική σφαίρα, σε ένα μονοπάτι που σχεδιάστηκε από τον Κύριο της πνευματικής χώρας, να βρίσκεται πάνω από τα χώματα αυτής της ζωής.
Σ’ αυτήν την πορεία τα πόδια των πιστών δεν αγγίζουν πια το ίδιο μονοπάτι, που κάποτε ακολουθούσαν, αλλά κάτι το τελείως διαφορετικό και με κύριο χαρακτηριστικό του το αίσθημα εγγύτητας με τον αγαπητό τους σωτήρα. Η κατεύθυνση είναι διαφορετική, αν και αυτή η διαφορετικότητα δεν φαίνεται στον σαρκικό άνθρωπο παρά μόνο σε όσους εισήλθαν μέσα από μια στενή πύλη και πέρασαν από έναν λόφο που, αν θυμάμαι καλά, λέγεται Γολγοθάς, και όπου υπάρχουν κάποια σημάδια από αίμα. Και συνεχίζουν οι πιστοί αυτόν τον δρόμο με σύντροφο τον Χριστό, τον Οποίο Τον νιώθουν μέσα τους και βαδίζουν μέχρι να περάσουν από την πύλη.
Μιλάμε φυσικά εδώ για τον Ουρανό και την εκεί ζωή. Η ζωή στον Ουρανό δεν θα είναι μια ζωή ποιοτικά διαφορετική από την εν Χριστώ ζωή στον κόσμο αυτόν· θα είναι μια προέκταση της εν Χριστώ ζωής στον κόσμο αυτόν. Αυτό που χαρακτηρίζει την αιώνια και ουράνια ζωή είναι η αίσθηση της παρουσίας του Χριστού· η ίδια αυτή αίσθηση είναι αυτό που χρωματίζει και την εδώ ζωή. Δεν θα νιώσουμε κάτι που δεν το νιώσαμε ποτέ στη γη, αλλά θα νιώσουμε σε απερίγραπτα μεγαλύτερο βαθμό τη γλυκύτητα των καρπών που προκαταβολικά γευθήκαμε με την εν Χριστώ ζωή εδώ. Τώρα γευόμαστε τους πρώτους καρπούς· την πλήρη σοδειά θα την έχουμε, όταν φτάσουμε εκεί. Τώρα Τον βλέπουμε διά της πίστεως και Τον νιώθουμε διά του Πνεύματος. Και τότε θα συνεχίσουμε να Τον βλέπουμε, αν και όχι διά της πίστεως αλλά διά της όψεως, και πολύ πιο καθαρά απ’ ό,τι εδώ.
Δύναμις ζωής ακαταλύτου
Η αίσθηση του Χριστού μέσα μας ομολογεί την πνευματική μας ένωση με Αυτόν. Όμως, η αίσθηση, αν και είναι πνευματικό προνόμιο και απόλαυση, δεν είναι αυτοσκοπός· η εμφάνιση καρπών και η προαγωγή της ευσέβειας είναι ο σκοπός. Και τα δύο αυτά μας στολίζουν μόνο, όταν υπάρχει στο εσωτερικό μας η πνευματική ένωση με τον Χριστό. Τότε και η εξωτερική ζωή μας αισθάνεται την ώθηση που της δίνουν κάποιοι εσωτερικοί παλμοί δύναμης και αισθάνεται όχι την υποχρέωση, αλλά την ανάγκη να εκφράσει σε μια εξωτερική ζωή τους καρπούς μιας αληθινής ευσέβειας.
Απλά ο χριστιανός εκφράζει και εξωτερικά αυτό που είναι εσωτερικά. Η ζωή του τώρα συναναστρέφεται την ευσέβεια, η οποία γίνεται η καλύτερη φίλη της, και αρέσκεται στη συντροφιά της καρποφορίας. Η σκέψη του περπατάει δίπλα δίπλα με κάθε εν Χριστώ αρετή, και ο πιστός είναι ευχαριστημένος όχι μόνο έτσι να διατηρηθούν τα πράγματα, αλλά και να δυναμώσουν τέτοιες σχέσεις.
Τώρα διαπιστώνει μέσα του μια πνευματική αντοχή, που δεν χάνει τις αισθήσεις της από εξάντληση, αλλά συνεχίζει με υπομονή και εγκαρτέρηση να ακολουθεί τον Κύριο και με μακροθυμία να κερδίζει το βραβείο των Θεϊκών υποσχέσεων. Διαπιστώνει ότι φτάνουν προμήθειες υποστήριξης που τον αναζωογονούν τόσο στην πείνα του όσο και στη δίψα του και του δίνουν τη δύναμη να ζήσει μια ακατάλυτη πνευματική ζωή. Ο Χριστός φυσικά είναι η μοναδική πηγή κάθε τέτοιας ευλογίας, η οποία μεταβιβάζεται στον πιστό εξαιτίας της ένωσης μαζί Του.
Αλλά μια τέτοια ευλογημένη κατάσταση πρέπει να διατηρηθεί, αλλιώς μπορεί να μειωθεί σε τέτοιο βαθμό, που μπορεί να υπάρχει αμφιβολία για το εάν πραγματικά υπάρχει. Και διατηρείται μόνο με μία σταθερή απόφαση να συνεχίσει ο πιστός να υπακούει στο θέλημα του Θεού, να φοβάται κάθε μορφή αμαρτίας και να αποφεύγει οτιδήποτε δυσαρεστεί τον Κύριο. Όσο είναι αφιερωμένος στον Θεό κατέχει και τη δύναμη του Θεού· μόνο όταν αποκοιμηθεί και αφήσει τον κόσμο να του κόψει τα μαλλιά του, τα χαρακτηριστικά δηλαδή της ιδιαιτερότητάς του και αφιέρωσής του στον Θεό, χάνει τη δύναμή του, αιχμαλωτίζεται και τυφλώνεται.
Πώς άραγε θέλουμε να ζήσουμε; Τι θέλουμε να κρατήσουμε; Αυτό που μας δίνει ο Θεός και θέλει να μας αφαιρέσει ο κόσμος; Ή αυτό που μας δίνει ο κόσμος, το οποίο μισεί ο Θεός;
Είθε να δείξουμε μεγαλύτερη σοφία, να γίνουμε πιο δυνατοί πνευματικά και η αμαρτία όλο και πιο αδύνατη. Είθε να διαφυλάξουμε την αίσθηση του Χριστού μέσα μας με ό,τι αυτό σημαίνει πρακτικά στη ζωή μας. Και αν είμαστε ειλικρινείς και δεν αποστρεφόμαστε την αλήθεια, ξέρουμε τι σημαίνει αυτό πρακτικά στη ζωή μας. Δεν ξέρουμε;