Η παρακάτω αφήγηση είναι μια μυθοπλαστική μαρτυρία του Ιωάννη, μαθητή του Χριστού, η οποία περιγράφει την εμπειρία του με τον Ιησού την εποχή που εκείνος έζησε, με «δικά του λόγια».
Πρόλογος
Με γνωρίζετε ως «τον μαθητή που αγαπούσε ο Ιησούς». Ο μαθητής της αγάπης!
Έτσι με αποκαλείτε. Στα βιβλία που μου ενέπνευσε το Πνεύμα του Θεού να γράψω – το Ευαγγέλιο, τις τρεις Επιστολές και την Αποκάλυψη – γράφω για την αγάπη ξανά και ξανά. Ογδόντα μία φορές αναφέρω αυτή τη λέξη.
«Τόσο πολύ αγάπησε ο Θεός τον κόσμο…»
«Να αγαπάτε αλλήλους…»
«Όποιος δεν αγαπά, δεν γνώρισε τον Θεό – γιατί ο Θεός είναι αγάπη».
«Αν κάποιος λέει “αγαπώ τον Θεό”, αλλά μισεί τον αδελφό του, είναι ψεύτης».
«Να τι είναι η αγάπη: Να ζούμε σύμφωνα με τις εντολές του· και η εντολή, όπως την ακούσατε εξαρχής, είναι πως πρέπει να ζείτε με αγάπη».
Αγάπη. Αγάπη. Αγάπη…
Θα μπορούσε κανείς να νομίσει ότι γεννήθηκα μ’ αυτήν στην καρδιά μου. Ότι ήμουν από την αρχή έτσι. Ένας καλός άνθρωπος. Ένας άνθρωπος αγαπητικός και αξιαγάπητος. Άλλωστε ήμουν ο νεότερος της παρέας. Ίσως με φαντάζεστε πιο ευαίσθητο, πιο ήσυχο, πιο συναισθηματικό. Ίσως, επειδή έγειρα το κεφάλι μου στο στήθος του Δασκάλου.
Αλλά για να σας είμαι ειλικρινής, πρέπει να σας πω τούτο: Στη δική μου περίπτωση τα πράγματα δεν ήταν καθόλου έτσι. Την αγάπη δεν την είχα πάντα και σίγουρα δεν ήμουν άνθρωπος τρυφερός και ευάλωτος, όπως νομίζετε. Την αγάπη έπρεπε να τη μάθω. Και δεν την έμαθα σε κάποια σχολή. Ούτε μέσα στα βιβλία. Την έμαθα κοντά Του. Γιατί, για να φτάσω εγώ, ο Ιωάννης ο ψαράς, να γείρω το κεφάλι μου στο στήθος ενός άλλου άνδρα από γνήσια αγάπη, πρέπει να έχει συμβεί κάτι πραγματικά συγκλονιστικό στη ζωή μου.
Ας τα πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.
Ένας Ιωάννης που δε φαντάζεστε
Πριν γίνω μαθητής Του, ήμουν ψαράς. Όχι όμως ένας απλός ψαράς, που κάθεται ήσυχα στην ακροθαλασσιά να περάσει η ώρα, αγναντεύοντας το πέλαγος. Ο πατέρας μου ο Ζεβεδαίος είχε καταφέρει, μέσα από πολύ κόπο, να δημιουργήσει μια μεγάλη αλιευτική επιχείρηση και να κερδίσει όνομα στην αγορά. Από μικρό παιδί με είχε φέρει στη δουλειά, ξοδεύοντας ώρες ατελείωτες να μου μάθει την τέχνη του ψαρά. Τη λίμνη της Γαλιλαίας εγώ και ο αδελφός μου, ο Ιάκωβος, την ξέραμε με κλειστά μάτια. Αν και ο νεότερος της παρέας, τα χέρια μου είχαν σκληρύνει από τα δίχτυα, η ράχη μου έφερε τη σφραγίδα του ήλιου και της θάλασσας, και η καρδιά μου ζούσε σε μια καθημερινή ένταση για να βγει η δουλειά.
Απασχολούσαμε αρκετούς εργαζόμενους, μεταξύ αυτών τους γιους του Ιωνά, τον Πέτρο και τον Ανδρέα, τον αδελφό του. Ως παιδί του αφεντικού, όμως, υπήρχε από μένα μεγαλύτερη απαίτηση: να κρατάω τα μπόσικα, να επιβλέπω όσο μπορούσα, να φροντίζω τη δουλειά με ακρίβεια. Όταν κάτι είναι οικογενειακό, το πονάς. Και όταν πρέπει να βγει η δουλειά, δεν έχεις την πολυτέλεια να είσαι μαλακός ή να χαϊδεύεις αφτιά. Η ευθύνη είναι βαριά, και η καρδιά μαθαίνει από νωρίς να γίνεται σκληρόπετση.
Έτσι μάθαμε να ζούμε με τον αδελφό μου. Με ένταση. Με αποφασιστικότητα. Με φωνή δυνατή, όταν χρειαζόταν, και με καρδιά σφιγμένη για να αντέχει το βάρος. Αυτός ήταν ο κόσμος μας. Και η αλήθεια είναι πως αυτή η έντονη ιδιοσυγκρασία, η εκρηκτικότητα, φανερώθηκε πολλές φορές στη ζωή μου – ακόμη και στην πορεία μου με τον Χριστό.
Είναι αποκαλυπτικό ότι η μοναδική φορά που ακούγεται καθαρά η δική μου φωνή μέσα στα Ευαγγέλια δεν είναι για να εκφράσω αγάπη. Δεν είναι για να πω, όπως θα έγραφα αργότερα: «Αγαπητοί μου, ας αγαπάμε ο ένας τον άλλο, γιατί η αγάπη προέρχεται από τον Θεό» (Α΄ Ιωάννου 4:7). Όχι. Η μόνη φορά που ακούτε εμένα μόνο να μιλώ, είναι για να καταγγείλω. Είναι για να πω στον Ιησού πως προσπάθησα να εμποδίσω κάποιον που εξέβαλλε δαιμόνια στο όνομά Του – όχι επειδή έκανε κάτι λάθος, αλλά επειδή δεν ανήκε στον δικό μας κύκλο.
Είχα ζήλο, ναι! Αλλά ο ζήλος με στενή καρδιά καταλήγει να αποκλείει ανθρώπους, αντί να τους περικλείει με αγάπη! Υψώνει τείχη, πίσω από τα οποία ο καθένας κρύβεται, για να αισθανθεί ασφάλεια, αλλά στο τέλος μένει μόνος. Είχα ζήλο, αλλά είχα και ζήλια! Η Βασιλεία όμως του Θεού δεν είναι ιδιοκτησία κανενός. Ο Ιησούς στράφηκε απέναντί μου όχι για να με πληγώσει, αλλά για να με μεταμορφώσει: «Όποιος, λοιπόν, δεν είναι εναντίον σας είναι με το μέρος σας», μου είπε.
Αυτή όμως δεν ήταν η μόνη φορά που η καρδιά μου πρόδωσε πόσο μακριά βρισκόταν από τη δική Του. Θυμάμαι πόσο εύκολα μπλεκόμουν σε μικρότητες· και τσακωνόμουν ποιος είναι μεγαλύτερος, ποιος αξίζει τη δεξιά και ποιος την αριστερή θέση στη Βασιλεία. Πολλές φορές εγώ, ο μαθητής της αγάπης, δεν μιλούσα για αγάπη αλλά για πρωτοκαθεδρίες. Κι εκεί πάλι ο Ιησούς στάθηκε απέναντί μου – όχι για να με πληγώσει, αλλά για να με μεταμορφώσει: «Όποιος θέλει να είναι πρώτος, ας είναι υπηρέτης όλων», μας είπε!
Πιο έντονα όμως θυμάμαι εκείνη τη μέρα που περάσαμε από τη Σαμάρεια. Έναν τόπο που εμείς οι Ιουδαίοι αποφεύγαμε. Γη ακάθαρτη, άνθρωποι στιγματισμένοι από ένα παρελθόν που εμείς δε συγχωρούσαμε. Ήξεραν ότι πηγαίναμε στην Ιερουσαλήμ για το Πάσχα – κι αυτό τους εξόργιζε. Εκείνοι λάτρευαν στο όρος Γαριζίν. Εμείς στον Ναό. Το μίσος ήταν παλιό και αμοιβαίο.
Όταν όμως μας έκλεισαν την πόρτα της φιλοξενίας, κάτι μέσα μου εξερράγη. Δεν πόνεσα. Θύμωσα. Και τότε εγώ, ο Ιωάννης ο μαθητής της αγάπης, γύρισα και είπα μαζί με τον αδελφό μου τον Ιάκωβο: «Κύριε, θέλεις να ζητήσουμε να κατεβεί φωτιά από τον ουρανό και να τους καταστρέψει;» (Λουκάς 9:54). Ήθελα κρίση. Ήθελα φωτιά. Εκείνος στράφηκε ξανά απέναντί μου όχι για να με πληγώσει, αλλά για να με μεταμορφώσει: «Ξεχάσατε ποιο πνεύμα κατευθύνει τη ζωή σας· ο Υιός του Ανθρώπου δεν ήρθε για να καταστρέψει ανθρώπους, αλλά να τους σώσει». Αργότερα θα έγραφα στο Ευαγγέλιο: «Τόσο πολύ αγάπησε ο Θεός τον κόσμο…» και μετά «γιατί, ο Θεός δεν έστειλε τον Υιό του στον κόσμο για να καταδικάσει τον κόσμο, αλλά για να σωθεί ο κόσμος δι’ αυτού (Ιωάννης 3:16,17).
Όπως καταλαβαίνετε, δε γεννήθηκα με την αγάπη να αναβλύζει μέσα από την καρδιά μου. Δεν ήμουν ο γλυκός, ήρεμος και ευαίσθητος άνθρωπος, που ίσως φαντάζεστε σήμερα. Όπως εσείς, έτσι κι εγώ, είχα τα αιχμηρά μου σημεία, με τα οποία αγωνιζόμουν. Ήμουν ικανός να φερθώ στενόμυαλα, επιθετικά και εγωιστικά. Είχα αγάπη, ναι, αγάπη μόνο για τον εαυτό μου! Ήμουν περισσότερο έτοιμος να κρίνω, παρά να αγκαλιάσω, πιο πρόθυμος να αποκλείσω, παρά να αγαπήσω. Πιο γρήγορος να διεκδικήσω, παρά να παραχωρήσω.
Ίσως να αισθάνεσαι και εσύ κάπως έτσι σήμερα.
- Θέλεις οι άνθρωποι να αλλάξουν στον δικό σου χρόνο, αλλά όχι στον χρόνο του Θεού.
- Ακούς τον πόνο του άλλου, αλλά δεν τον αφήνεις να σε αγγίξει.
- Βλέπεις καθαρά τα λάθη των άλλων και θολά τα δικά σου.
- Θέλεις θέση στη Βασιλεία, αλλά το πλύσιμο των ποδιών σε ενοχλεί.
- Αν οι άνθρωποι δεν ανήκουν στη δική σου ομάδα, δυσκολεύεσαι να τους δεις ως αδελφούς.
- Αντί να εμπιστευτείς τον Θεό για δικαιοσύνη, παίρνεις τον ρόλο Του και κάνεις
εκδίκηση.
Κανένας δε γεννιέται με την αγάπη στην καρδιά του ανθισμένη. Κανένας δεν είναι πραγματικά έτοιμος να γίνει μαθητής Του! Θέλω όμως να σας πω κάτι!
Βήματα προς την αγάπη
Αυτό που με συγκλονίζει, κοιτάζοντας πίσω σε όλα αυτά τα γεγονότα, είναι ότι εκείνη τη μέρα, στην αρχή της διακονίας, όταν ο Ιησούς ανέβηκε και κάλεσε τους 12 που ήθελε να γίνουμε μαθητές Του, έστρεψε το βλέμμα Του σ’ εμένα και στον αδελφό μου, τον Ιάκωβο, και μας έδωσε ένα όνομα, ένα παράξενο όνομα. Μας αποκάλεσε στα αραμαϊκά «Βοανεργές», που σημαίνει «Υιοί της Βροντής». Η βροντή κάνει θόρυβο. Αναστατώνει. Έρχεται απότομα χωρίς προειδοποίηση και φοβίζει. Βλέπετε, αυτό που μας είπε εκείνες τις πρώτες ώρες δεν ήταν μια αυστηρή προειδοποίηση, ήταν αποκάλυψη:
- Προτού καταγγείλω τις πράξεις εκείνων που δεν ανήκαν στην ομάδα μας,
- Προτού αρχίσω να τσακώνομαι για το ποια θέση θα κερδίσω στη Βασιλεία,
- Προτού ζητήσω φωτιά για να καταστραφούν οι Σαμαρείτες, ο Ιησούς ήθελε να ξέρω ότι με γνωρίζει!
Ήθελε να ξέρω ότι πριν ανοίξει το στόμα Του για να με καλέσει, με έχει διαβάσει ολόκληρο. Ήξερε τα χέρια μου, πριν σκληρύνουν κι άλλο. Ήξερε τη φωνή μου, πριν υψωθεί από θυμό. Ήξερε την καρδιά μου, πριν μάθει να κρύβεται πίσω από τη φιλοδοξία. Αργότερα έγραψα: «Δε χρειαζόταν να τον πληροφορήσει κανείς για έναν άνθρωπο, γιατί αυτός ήξερε καλά τι είχε καθένας μέσα του» (Ιωάννης 2:25). Και, παρ’ όλα αυτά, με κάλεσε να Τον ακολουθήσω!
Και, παρ’ όλα αυτά, σε καλεί να Τον ακολουθήσεις! Όχι επειδή είσαι έτοιμος. Σε καλεί για να σε κάνει έτοιμο. Δε σε διαλέγει, επειδή αγαπάς σωστά – σε διαλέγει για να σου μάθει τι σημαίνει αληθινή αγάπη. Εμένα με κάλεσε όπως ήμουν. Αλλά με αγάπησε τόσο, ώστε να μη με αφήσει να μείνω όπως ήμουν. Και φυσικά, αυτό το έκανε με όλους μας.
- Με τον τελώνη Ματθαίο, που εκμεταλλευόταν τους συμπατριώτες του.
- Με τον επιπόλαιο Πέτρο, που έλεγε μεγάλα λόγια, αλλά δεν μπορούσε να τα τηρήσει.
- Με τον σκεπτικιστή Θωμά, που δυσκολευόταν να πιστέψει την ανάσταση του Ιησού.
- Με τον ζηλωτή Σίμωνα, που ονειρευόταν πολιτική επανάσταση.
- Με τον αβέβαιο Φίλιππο, που δυσκολευόταν να πιστέψει ότι θα χορτάσουν οι πέντε χιλιάδες.
- Με τον μεροληπτικό Ναθαναήλ, που υποτιμούσε τη Ναζαρέτ.
- Ακόμη και με τον προδότη Ιούδα, τον οποίο αγάπησε μέχρι τέλους.
Κανείς μας δεν Τον ακολούθησε, επειδή ήταν έτοιμος. Όλοι Τον ακολουθήσαμε, επειδή Εκείνος ήταν έτοιμος να μας υπομείνει, να μας πλάσει, να μας μεταμορφώσει. Η κλήση Του λοιπόν στη ζωή μου δε βασίστηκε σ’ αυτό που θα μπορούσα να Του προσφέρω ως Ιωάννης, αλλά σ’ αυτό που Εκείνος μπορούσε να κάνει σ’ εμένα και μέσα από εμένα. Να με κάνει από γιο της βροντής – γιο της αγάπης!
Η ταυτότητα του αγαπημένου
Τι ήταν, λοιπόν, αυτό που με έκανε να γείρω το κεφάλι μου στο στήθος Του, από γνήσια αγάπη; Τι ήταν αυτό που με έκανε να μιλώ για την αγάπη Του τόσο εμφατικά και ασταμάτητα στα κείμενά μου; Ήταν ένα απλό, αλλά απίστευτα ισχυρό γεγονός: Ο Ιησούς με αγαπούσε. Και δε με αγαπούσε, επειδή είχα κάτι σπουδαίο να προσφέρω. Με αγαπούσε, επειδή «τόσο πολύ ο Θεός αγάπησε τον κόσμο…»
Αυτή η αγάπη ήταν που όρισε την ταυτότητά μου. Όχι οι τίτλοι ούτε η θέση μου ανάμεσα στους μαθητές. Όχι τα κατορθώματα, η γνώση μου ή η οικονομική επιφάνεια που είχα από τον πατέρα μου. Η ταυτότητά μου έγινε μία φράση: «Ο μαθητής τον οποίο αγαπούσε ο Ιησούς»!
Όταν η ταυτότητά σου ριζώνει στην αγάπη Του, δε χρειάζεται πια να αποδεικνύεις την αξία σου. Δε ζεις για να κερδίσεις αποδοχή – ζεις από την αποδοχή που ήδη σου δόθηκε. Αυτό με έκανε να θέλω να μένω κοντά Του. Αυτό με έκανε να θέλω να γείρω το κεφάλι μου, να ακούσω που χτυπάει η δική του καρδιά!
Έτσι έμαθα τι σημαίνει αγάπη αληθινή. Αγάπη που προηγείται της υπακοής. Αγάπη που γεννά υπακοή. Γιατί, όταν η ταυτότητά μας δεν είναι ριζωμένη στην αγάπη του Χριστού, τότε αρχίζουμε να τη ριζώνουμε αλλού: Στην περίπτωσή μου, την είχα ριζώσει στη ζήλια, για να μη χάσω τον έλεγχο, στη φιλοδοξία, για να μη χάσω τη θέση, στην οργή, για να μη χάσω τον σεβασμό! Όταν δεν ξέρεις ότι αγαπιέσαι, αγωνίζεσαι να αποδείξεις ότι αξίζεις. Και αυτό σε εξαντλεί.
Η αγάπη Του όμως με αναγνώρισε, πριν αναγνωρίσω εγώ τον εαυτό μου. Και μέσα σ’ αυτήν την αγάπη βρήκα όχι μόνο ποιος είμαι, αλλά και πώς να αγαπώ.
Τελικές σκέψεις
Ο «γιος της βροντής» μεταμορφώθηκε σε γιο της αγάπης! Ο ζηλιάρης, φιλοπρωτεύων και εκρηκτικός Ιωάννης έγινε εκείνος στον οποίο ο Ιησούς, στο τέλος της ζωής Του, εμπιστεύτηκε τον πιο πολύτιμο άνθρωπο που είχε, τη μητέρα Του. Ο «γιος της βροντής» έμαθε να αγαπά, επειδή πρώτος Εκείνος τον αγάπησε!
Είσαι πιο αμαρτωλός απ’ ό,τι θα μπορούσες να φανταστείς, και ταυτόχρονα πιο αγαπητός απ’ ό,τι θα τολμούσες να ελπίσεις. Ο Ιησούς σε καλεί να Τον ακολουθήσεις και αυτή η κλήση δε βασίζεται σ’ αυτό που μπορείς να προσφέρεις, αλλά σ’ αυτό που Εκείνος μπορεί να κάνει σ’ εσένα και μέσα από εσένα! Αμήν!